Architect zoekt natuurliefhebber

Zomaar wat cijfers: gebouwen zijn, in de VS tenminste, goed voor 39 procent van het energieverbruik, 68 procent van het electriciteitsverbruik en 38 procent van de CO2-uitstoot. De abstractie van cijfers daargelaten, begint het besef door te dringen - hoe traag ook - dat er veel te winnen valt op het gebied van energieverbruik binnen de bebouwde omgeving.

Na het lezen van de term CO2 haakt de helft van de lezers wellicht af. Maar het kan inspirerend zijn om praktijkvoorbeelden te zien van nieuwe ontwikkelingen welke slim omgaan met beschikbare energiebronnen, en minder afval produceren. Mocht Al Gore de wereld vermoeien met zijn doemscenario’s, dan is er altijd nog het argument van de (technologische) vooruitgang.

De website GeekAbout.com stelde een lijst samen van 15 ontwerpen voor gebouwen in het stedelijke domein die slim omgaan met hun omgeving. Zo gaat het nieuwe filiaal van de Bank of America in New York, ontworpen door Cook+ Fox Architecten, voor de titel van ‘meest milieuvriendelijke wolkenkrabber ter wereld’. Geen druppel vocht valt op of in het gebouw (de toiletten) zonder te worden hergebruikt. Verterende voedselresten zal zullen gas leveren.

Ook de spectaculair ontworpen ‘India Tower’ in Mumbai zal hemel- en ander water gaan benutten. Bij de bouw, die inmiddels is begonnen, worden recyclebare materialen gebruikt. In Dubai verrijst de Burj al-Taqa, een qua energie volledig zelfvoorzienende toren. De airconditioning is gebaseerd op verkoelend zeewater, een 61 meter hoge windturbine en twee zonnepanelen sieren het dak.

Een blik in de toekomst, of wishfull thinking? Alle genoemde gebouwen zijn immers slechts iconische, architectonische hoogstandjes die vooral willen opvallen. Meer dan een druppel verschil zullen ze ecologisch gezien dan ook niet maken. Laten we de opdrachtgevers van deze bouwkundige pronkjuweeltjes dan maar aanmerken als ‘early adopters’; de elite mag eerst met de veren strijken, maar uiteindelijk zal iedereen er aan geloven.

Krant reïncarneert op internet

Hoe val je als regionale krant op tussen een woud van concurrenten? De Kentucky Post en Cincinnati Post hebben in ieder geval een radicaal besluit genomen: deze de dagbladen hebben, na een periode van 126 jaar, afscheid genomen van hun papieren editie en gaan samen verder als KYPost.com:

After considerable analysis, we determined that the next chapter in the long and successful story of The Post should be found on the Web.

Aldus een persbericht van mediabedrijf dat het besluit over de migratie nam. Volgens een ietwat pathetisch nieuwsbericht was de redactie niet onverdeeld positief over het besluit.

Workers who for years asked the tough questions had nothing to say as they watched silently as headlines faded into memories. (…) The furious hum of the press is now silent.

Wellicht een doemscenario voor Nederlandse kranten. Maar het zou ook kunnen dat de krant, ten dode opgeschreven, zijn laatste kans heeft gegrepen; dat valt uit de berichtgeving rond dit voorval nog niet op te maken.

Een ding lijkt duidelijk: de krantvervangende website biedt uiteindelijk niet veel contrast met andere nieuwssites, ondanks de aankondiging dat KYPost.com een gebruiksvriendelijk platform zal bieden voor burgerjournalistiek (”citizen journalists and contributors of user-generated content”; wie het verschil weet mag het zeggen).

Wiki-journalist op feitenjacht

Als journalist is er, na het verwijzen van de encyclopedie naar de mestvaalt van de gechiedenis, geen ontkomen aan: Wikipedia. Echter;

We all know the pitfalls of Wikipedia, so where can you find some real facts online?

Aldus de Times vandaag over internetgebruikers en hun behoefte aan een feitencheck. Voor zover Wikipedia al niet direct wordt geraadpleegt, belandt men er wel via het almachtige Google (Een bedrijf dat zelf ook een online naslagwerk is gestart - ironisch genoeg opent Wikipedia binnenkort zijn eigen zoekmachine, Wikiasearch).

Times-journalist James Knight slaagt er niet geheel in de ronkende belofte van ‘echte feiten’ boven water te halen - al noemt hij bekende en onbekendere bronnen die een welingelichte journalist niet zouden mogen ontbreken. Zo schat Knight de betrouwbaarheid van het project Citizendium hoog in, en kan het bekende CIA World Factbook ook op bijval rekenen.

Een aspect dat nog niet vaak wordt genoemd is Wikipedia en zijn auteurscollectief als live-correspondent. De New York Times schreef erover:

Increasingly, it [Wikipedia] has become a go-to source not just for reference material but for real-time breaking news. (…) Wikipedia’s morphing into a news source, (…) “is an inevitable step. Because the software is absolutely perfectly suited to that.”

Ook in dit perspectief komt de betrouwbaarheid van informatie aan de orde; waar haalt een Wikipedia-auteur zijn informatie vandaan, hoe gaat hij te werk? De 16-jarige Matthew Gruen deed (samen met een aantal co-auteurs) op Wikipedia verslag van de schietpartij op Virginia Tech.

[Gruen:]“I just kind of felt that the F.B.I. was a pretty reliable source.” At which point thousands of dead journalism professors turned over in their graves.

Desalniettemin komt de New York Times tot de conclusie dat Wikipediaschrijvers en hun achterliggende gedachtegoed gefocussed zijn op ‘objectiviteit’. Ondanks alle kritiek, lijkt Wikipedia zowel het begrip journalist als dat van nieuwsbron in ieder geval een nieuwe inhoud te geven.

Overstapmachine van 150 miljoen euro

“Meer dan een overstapmachine met een mooi dak is het niet geworden.”

Aldus een zuur besluit op Archined over het onlangs voltooide station Amsterdam Bijlmer Arena. Het station biedt in ieder geval een moderne, bijna futuristische aanblik. Ook de filosofie van het project is aangepast aan de wensen van de tijd: “Zien en gezien worden’ is het uitgangspunt geweest bij het ontwerp van het markante stationsgebouw”, aldus de website van Arena Boulevard.

150 miljoen is uitgegeven aan de bouw van de halteplaats. Ter vergelijking; de op een steenworp afstand gelegen Amsterdam Arena kostte in 1996 omgerekend 130 miljoen euro. Dat levert in ieder geval een duidelijk contrast op met het station waar men hiervoor in- en uitstapte.

Volgens een woordvoerder van spoorbeheerder ProRail is het ontwerp van Arcadis Architecten en Grimshaw Architects een voorbeeld van hoe dit soort gebouwen in de toekomst worden ontworpen.

De komende jaren verrijzen in Nederland nog een achttal grote stations, waaronder een nieuw Utrecht Centraal. Vermaarde architecten grijpen hun kans, maar moeten wel rekening houden met alomtegenwoordige commercie waardoor de grens tussen winkelcentra en stations steeds meer vervaagt.

Huis afgebrand, maar wel een nieuwsfoto

Professionele fotojournalisten hebben er de laatste tijd een geduchte concurrent bij gekregen, de fotograferende ‘burgerjournalist‘. Maar hoewel de kwaliteit van amateurfoto’s vaak niet onder doet voor die van persbureau’s zorgen de media die ruimte bieden aan fotograferende lezers wel voor een strikte scheiding tussen hun dure professionele beeldmateriaal, en dat van de huis-tuin-en-keuken-fotograaf.

In Nederland toont NU.nl-dochtersite NUFoto.nl iedere foto met nieuwswaarde. Over niet al te lange tijd zal NU.nl op een speciale manier stil staan bij het fenomeen van de lezersfoto - daarover later meer.

CNN en Reuters (i.s.m. Yahoo) maken er alvast een mooi fotogala van door de beste foto’ s van 2007 op een rij te zetten - CNN onder de noemer i-Report, en de zender spreekt hierbij de nodige waardering uit voor de persoonlijke inbreng van zijn lezers:

CNN viewers led the way toward a new kind of news gathering in 2007, making key contributions to the network’s coverage of some of the biggest events of the year (…)

Yahoo’s lezersfotorubriek heet ‘You Witness‘ (’Where were you when news happened?, en ook daar worden de beste foto’s van 2007 gebundeld. MSNBC heeft de rubriek FirstPerson, waar de foto’s binnenstromen van de onrust in Pakistan na de moord op oppositieleider Benazir Butto vandaag. Eerder dit jaar kocht fotopersbureau Getty Images de online marktplaats voor burgernieuwsfoto’s Scoopt.

En de fotograferende mobieltjesbezitter, a.k.a. de ‘Celljournalist’, mag ook niet vergeten worden. Zij halen tenslotte regelmatig het nieuws. De Times schrijft er zelfs een prijsvraag voor uit. Kortom, iedereen wil nieuwsfoto’s (maken), maar probeer maar eens op te vallen nu het fenomeen een vlucht neemt.

Op 28 augustus jl. lichtte NU.nl-hoofdredacteur Laurens Verhagen de werkwijze van NUFoto toe in het radioprogramma Tros Radio Online (’item: NUFoto versus persfotografen’), en ging daarbij in debat met een vertegenwoordiger van een professionele foto-organisatie.

Het uithangbord van al deze interactie tussen publiek en gevestigde media lijken toch wel de laatste te zijn - en blijven. De samenstelling van nieuwsfotografen ondergaat dankzij internet wel een verandering, maar het podium blijft hetzelfde, hoe bereikt de fotograaf van een losgeslagen gorilla anders een miljoenenpubliek?

Bijten de burger en de persfotograaf elkaar, of vullen zij elkaar aan? Hopelijk het laatste, en daarnaast, dat het beroemdste voorbeeld van burgerjournalistiek in beeld uit 1963 stamt, relativeert het vernieuwende karakter van het fenomeen wellicht.

Nieuws kost niets, online

LA Times-journalist David Lazarus ziet met lede ogen aan hoe veel berichten gratis te lezen zijn op de website van zijn krant.

Everyone says the Net represents the future of journalism, and that’s probably true. But at this point, no one knows how to make much money at it.

Informatie is geld waard, dus kranten moeten stoppen het gratis weg te geven, is de conclusie. Hoe moet de LA Times zijn 890-koppige redactie anders betalen?

Lazarus confronteert in zijn artikel een aantal jongeren met het feit dat zij wel betalen voor muziek op iTunes, maar niet voor nieuws. Hij krijgt het ontnuchterende antwoord waar hij waarschijnlijk al voor vreesde:

“If I want to read a newspaper, I go online, but I wouldn’t pay for it. Our generation doesn’t pay for things on the Internet.”

Kortom, Lazarus en wellicht velen met hem vrezen voor de toekomst van de krant. Maar snijden kranten zichzelf echt in de vingers door artikelen gratis aan te bieden? Of boren ze juist potentiële abonnees aan?

Misschien, of hopelijk, is de relatie tussen een papieren krant en zijn digitale evenknie er een van toegevoegde waarde en niet het kannibalisme waar Lazarus voor vreest.

Wat doet een Koolhaas in China?

Rem Koolhaas ontwierp voor de Chinese staatstelevisie (CCTV) een hoofdzetel met als meest opvallende element twee leunende torens, die ongeveer net zo scheef zijn als de machts- en welvaartsverdeling in China. Nog vele westerse architecten zullen in het land hun kunsten kunnen gaan vertonen; zo verwachten stadsplanners in Bejing dat de Chinese hoofdstad de komende twaalf jaar alleen al driehonderd nieuwe wolkenkrabbers zal verwelkomen.

Vandaag meldt het staatspersbureau Xinhua een mijlpaal in de bouwgeschiedenis van het door Koolhaas ontworpen hoofdkantoor: CCTV twin towers “Shake Hands” (Foto’s).

Levert het werken in een dictatuur gewetensbezwaren op? In een interview met Der Spiegel toont Koolhaas zich van zijn pragmatische kant:

Spiegel: Doesn’t it trouble you to be working in countries like China and Dubai, which are not democratic, but autocratic?

Koolhaas: It’s controversial, of course. But what’s the alternative?

Business Week zette zijn eerste Chinese project alvast in een lijst met de tien meest intrigerende voorbeelden van moderne architectuur in China, naast onder andere een gebouw dat de status van icoon al een tijdje heeft bereikt, het olympisch stadion in Bejing, ontworpen door het Zwitserse duo Herzog & De Meuron.

Koolhaas’ succes is inmiddels ook bewezen in het land dat ideologisch gezien aan het andere kant van het economische spectrum staat. Hij voorzag de inwoners van Seattle van een indrukwekkende ‘Public Library’, bijna zonder uitzondering bewondering oogstend.